میدونید، سرد مزاج هستین یا گرم مزاج؟!

سرد مزاج بودن یا گرم مزاج بودن یعنی چی؟ اینکه بعضی ادما از خوردن بعضی غذاها، دوری می کنن و می گن وقتی این خوراکی رو می خورم شدیدا سردیم میکنه. اینا واقعیت هاییه که طب سنتی به ما گوشزد می کنه. بعضی از ادما که طبع سرد دارن باید غذاهایی بخورند که بدن اونا متعادل شه نه اینکه بدتر رو به سردی رود.

بله، مهم ترین بحثا در مورد طب سنتی که میشه انگار اونو در طب چینی و ملل جور واجور هم یافت، سیستم گرمی و سردی غذاهاست. در این مبحث واسه هر ماده غذایی طبعی در نظر گرفته شده. در واقع معنی گرمی و سردی غذا اون هستش که اون غذا، گرم تر یا سردتر از بدن انسانه و بسته به مزاج مصرف کننده، تأثیراتی رو در بدن فرد بوجود میاره. از اونجایی که حفظ تعادل مزاج ضامن سلامتیه، دریافت غذاهای سرد و گرم باید متناسب با مزاج افراد انجام بشه، مثلا مزاج سرد با دریافت غذاهای گرم به تعادل خود نزدیک می شه.

مزاجای چندگانه افراد

براساس گفته رازی اگه مقداری خون رو در ظرفی شیشه ای بریزیم و اونو به حال خود بذاریم، بعد از یه مدت چهار لایه در اون قابل تشخیصه:

الف – لایه اول (پایین ظرف) تیره ترین بخشه و از گلبولای قرمز رسوب یافته تشکیل شده.

ب – لایه دوم حالتی مثل سفیده تخم مرغ داره و از تجمع گلبولای سفید و پلاکتا حاصل شده.

ج – لایه سوم رنگ قرمز داره و محل تجمع هموگلوبینه.

د – لایه آخر (بالای ظرف) به رنگ زرد بوده و حالت کف داره.

حکمای قدیم لایه اول (سنگین ترین) رو سودا، لایه دوم رو بلغم و سومی رو خون و لایه آخر رو صفرا نامیده ان.

نظر مشترک همه محققان طب قدیم بر این بوده که هر کدوم از این لایه ها با یکی از چهار عنصر اصلی موجود در طبیعت هم خوانی داشته و خاصیت اونو داراه.

اگه میشه اونا رو به صورت زیر دسته بندی کرد:

آتیش ~ صفرا. خصوصیات: گرم و خشک

هوا ~ خون. خصوصیات: گرم و تر

آب ~ بلغم. خصوصیات: سرد و تر

خاک ~ سودا. خصوصیات: سرد و خشک

اهمیت گرمی و سردی غذاها

در واقع اخلاط چهارگانه شامل سودا، بلغم، خون و صفرا هستن و خصوصیات اونا مزاج افراد رو می سازه. چهار مزاج مرکب داریم که دو صفت گرمی و سردی در اونا غالب و دو صفت دیگه یعنی خشکی و تری مغلوبه، اما در کل ۹ نوع مزاج داریم ( ۴ مزاج ساده شامل گرمی، سردی، خشکی، تری، و ۴ مزاج مرکب که ذکر شد). اگه اخلاط چهارگانه به تعادل در بدن وجود داشته باشه و هیچ کدوم بر دیگری غلبه نکنه مزاج نهم یعنی مزاج معتدل حاصل می شه. اهمیت گرمی و سردی غذا اینجا مشخص می شه که میشه با هماهنگ کردن گرمی و سردی غذا به طور برعکس با مزاج افراد، تعادل رو واسه رسیدن به مزاج معتدل برقرار کرد.

اکثریت ادما از طبع سرد بهره مند هستن. بیشتر اونا سفیدپوست هستن و در هوای سرد خیلی راحت گرم نمی شن و سرما تا مدت زیادی در بدن اونا باقی می مونه. میل زیادی به خواب داشته و عموماً سُست هستن

سعدی در بیتی این مطلب رو به صورتی دلپذیر گفت:

چهار طبع مخالف سرکش                                     چند روزی بودن با هم خوش

چون یکی از این چهار شد غالب                            جون شیرین بربیاد از قالب

دو خلط اصلی یعنی بلغم و سودا خاصیت اسیدی داشته و آدمایی که این دو خلط در اونا غالب باشه طبع سرد دارن، ولی دوتای دیگه یعنی خون و صفرا حالت قلیایی داشته و در اثر وجود اونا طبع گرم بدست میاد.

طبع سرد

اکثریت ادما از طبع سرد بهره مند هستن. بیشتر اونا سفیدپوست هستن و در هوای سرد خیلی راحت گرم نمی شن و سرما تا مدت زیادی در بدن اونا باقی می مونه. میل زیادی به خواب داشته و عموماً سُست هستن. افراد خونسردی بوده و معمولاً عصبی نمی شن. درون گرا هستن و احساسات خود رو کمتر میدن. موی سر اونا تمایل به ریزش داشته و زود سفید می شه. چون سیستم سردی در اونا فعاله، اسیدیته خون اونا بیشتره، در نتیجه دچار شدن به بیماریای اتوایمیون مثل MS و پارکینسون در اونا شایع تره. سستی، ناتوانی، کمبود انرژی و ضعف در این افراد شایعه. نبض اونا آروم بوده و رگا باریکه.

طبع گرم

آدمایی که دارای طبع گرم هستن، خوش برخورد و خوش روتر هستن، اما زود عصبی می شن. همیشه احساس گرما می کنن و زود داغ می شن. در صورت زیاده روی در مصرف شیرینی جات دچار جوش و خارش بدن می شن و تمایل به مصرف آب در اونا بیشتره. تعداد این ادما از دسته اول کمتره. بدن اونا در هوای سرد خیلی راحت گرم می شه، اما خنک شدن اونا در هوای گرم خیلی راحت قابل انجام نیس.

این افراد پرانرژی، برونگرا و فعال هستن و احساسات خود رو سریع میدن. امروز از دید علمی ثابت شده غذاهای گرم بر سیستم اعصاب سمپاتیک اثر گذاشته و غذاهای سرد سیستم پاراسمپاتیک رو فعال می کنن. همونجوریکه میدونید سیستم سمپاتیک همراه با افزایش ضربان قلب و پرخون شدن انداما بوده و خاصیت تحریک کننده و فعال کننده بر بیشتر انداما داره.

غذاهای گرم

نون گندم، عسل، گوشت گوسفند، گوشت بوقلمون، گوشت مرغ خونگی، گوشت مرغابی و اردک، گوشت شتر، گوشت کبوتر، خورش قورمه سبزی، آبگوشت به، انجیر، انگور، بادام، تخم خربزه، شکلای جور واجور توت، خربزه، چای مشکی، خردل، خرما، خرمالو، ریحان، بیشتر ادویه جات، نخود، عدس، لوبیا و تخم مرغ.

غذاهای سرد

نون جو، ماش، باقلا، گوشت مرغ، ماهی، شکلای جور واجور لبنیات (شیر، پنیر، دوغ و ماست)، گوشت گاو، برنج، کدو، اسفناج، ریواس، قارچ، بیشتر میوه ها، خرفه، تخم کدو، ذرت، کشک، مرغ ماشینی، تمبر هندی و زرشک.

غذاهای معتدل

غذاهایی هم ما بین این دو طبع (که معتدله) قرار می گیرن. مثلا در بعضی متون، شیر، ماست گوسفند و نون گندم رو جزو غذاهای معتدل آورده ان.

علامتای دیگه طبیعتای جور واجور

الف ) دمای پوست: گرمی و سردی پوست، نشونه گرمی و سردی مزاجه. رطوبت و زبری پوست نشون دهنده خشکی و تریه.

ب) رشد مو: رشد سریع و رنگ مشکی نشونه گرمی، و کم پشتی و رنگ سفید و روشن اون نشونه سردیه. فرفری بودن نشونه خشکی و صاف بودن نشونه رطوبته.

ج) رنگ بدن: بیشتر افراد سرد مزاج، سفیدپوست هستن و گرمی و سرخی پوست نشونه گرمیه.

د) خواب: پرخوابی علامت سردی و تری، کم خوابی نشونه گرمی یا خشکی مزاجه.

ه) انجام کارها: افراد گرم، کارا رو به سرعت انجام میدن، اما افراد سردمزاج به کندی کار می کنن.

گرمی و سردی از نظر ائمه و کارشناسان

براساس گفته دکتر رضایی زاده (متخصص طب سنتی)، غذاهای مناسب واسه افراد گرم مزاج، به کار گیری مقادیر مساوی میوه جات یا سبزیجات و گوشته. غذاهای دریایی هم واسه اونا خوبه. هم اینکه این افراد باید از غذاهای با فیبر بالا استفاده کنن تا اجابت مزاج طبیعی دارا باشن. افراد سردمزاج باید تا حد امکان روزانه ۲ وعده غذا بخورن، چون توانایی دستگاه گوارش اونا کمه و لازمه حدود ۱۰ ساعت بین دو وعده غذایی شون فاصله بیفته.

اگه در بین وعده های غذایی احساس گرسنگی کردن مقدار کمی میوه مثل سیب، گلابی و یا سالاد همراه روغن زیتون و پودر آویشن بخورن. در زمستون و شبا باید از مصرف غذاهای سردی بخش دوری کنن.

آدمایی که دارای طبع گرم هستن، خوش برخورد و خوش روتر هستن، اما زود عصبی می شن. همیشه احساس گرما می کنن و زود داغ می شن. در صورت زیاده روی در مصرف شیرینی جات دچار جوش و خارش بدن می شن و تمایل به مصرف آب در اونا بیشتره.

البته ایشون عقیده داره واسه پیشنهاد یا دوری دادن از خوراکیا عوامل زیادی مثل مزاج شخصی، محل زندگی، سن، جنس، شغل و … همه باید در نظر گرفته شن و خصوصاً وقتی که مشکلی واسه فرد پیش نیامده، زیاده روی در مصرف یا سخت گیری غیرمنطقی در دوری از خوراکیا اشتباهه.

امام صادق (ع) در کتاب توحید مفضل، هنگام رسیدن میوه ها رو با زمان احتیاج بدن هماهنگ دونسته و خوردن میوه های غیر فصلی رو مضر می دونه، چون فصول سال هم طبع سرد و گرم دارن (بهار و تابستون: گرم، پاییز و زمستون: سرد). این مطلب و هزاران حدیث دیگه از امامان در کتابایی مثل طب الرضا و طب الصادق به رابطه بین بدن آدم و خوراکیا دلالت داره که متأسفانه تشخیص طبع و مزاج افراد، امروزه در نظر گرفته نمی شه و واسه افراد جور واجور یه داروی خاص تجویز می شه که نتیجه اون در بعضی مثبت و در بعضی بی فایده س. واسه اینکه اول باید راز درون هر فرد (طبع) رو شناسایی و بعد نسخه تجویز کنیم.

طب سنتی در باور ما هم نقش بسته س، طوری که غذاهایی مانند آش رشته، حلیم، شله زرد و کشک بادمجان با افزودنیایی مثل دارچین و نعنا میل می شن، یا اینکه می گن کله پاچه از کافور هم سردتره و با دارچین سرو می شه و یا هنگام مصرف هندوانه، گوجه سبز، باقلا و یا ماست که با سوءهاضمه همراه شن مصرف چای زنجفیل یا عرق نعنا و نبات پیشنهاد می شه.

.

منبع : hidoctor.ir

جمع آوری به وسیله بخش رژیمای لاغری ، رژیمای چاقی سایت

  • مطالب در رابطه