میدونید سرگیجه وضعیتی خوش خیم چیه؟

میدونید سرگیجه وضعیتی خوش خیم چیه؟

سرگیجه وضعیتی خوش خیم شایع ترین دلیل سرگیجه است. کلا، می تونه سرگیجه، ناچیز یا شدید باشه. درهنگام کج کردن  سر به بالا یا پایین، دراز کشیدن اتفاق می افته. سرگیجه وضعیتی خوش خیم می تونه یه مشکل آزار دهنده باشه

سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم یا بی پی پی ایشون آسیب ایه که در اون، مریض پس از حرکات سر یا تغییرات سریع وضعیتی، از سرگیجهای کوتاه مدت شاکیه. علائم بی پی پی ایشون مخصوصا هنگام جابه جا شدن به سمت دیگه در بین خواب یا خمیده شدن سر به سمت عقب اتفاق می افته. دوره وقتی اتفاق افتادن علائم بسیار کوتاهه و اگه مریض بدون حرکت باشه، علائم به سرعت مرتفع می شن. معمولاً پس از برطرف شدن علائم، فرد می تونه فعالیتای روزمره خود رو ادامه بده و همراه با مریضی، نشونه عصبی یا شنوایی دیگری وجود نداره.

باید توجه داشت که بعضی عوامل دیگه غیر از سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم هم می تونن موجب بروز سرگیجهای وضعیتی شن. لابیرنتیت و سرگیجهای بعد از ضربه، دو نمونه روشن از اینجور عواملی هستن. بوجود اومدن اینجور حالتی رو معمولا سرگیجهای وضعیتی خوش خیم (BPV) می گن که نباید اونا رو با سرگیجه وضعیتی حمله ای خوش خیم اشتباه گرفت.

اگه شما تا حالا از بالای یه کوه یا از تراس یه ساختمون بلند به پائین نگاه کرده باشین، ممکنه سرگیجه رو در این وضعیتها تجربه کرده باشین. سرگیجه که به شکل یه احساس یهویی و شدید از چرخش فرد بدور خودش و یا چرخش محیط دور و بر ایشون باشه می تونه بسیار آزار دهنده باشه.

مرور کلی

اگه شما تا حالا از بالای یه کوه یا از تراس یه ساختمون بلند به پائین نگاه کرده باشین، ممکنه سرگیجه رو در این وضعیتها تجربه کرده باشین. سرگیجه که به شکل یه احساس یهویی و شدید از چرخش فرد بدور خودش و یا چرخش محیط دور و بر ایشون باشه می تونه بسیار آزار دهنده باشه.

– سرگیجه وضعیتی خوش خیم ، که شایعترین شکل سرگیجه س و با حملات شدید سرگیجه به دنبال تغییر در وضعیت سر فرد ایجاد میشه. این نوع سرگیجه ممکنه وقتی ایجاد شه که شما سر خود رو در جهت خاصی حرکت می دید و یا وقتی که روی تخت دراز می کشید و یا اینکه از یه پهلو به پهلوی دیگه می چرخید و یا وقتی که صبح از خواب بلند شده و می شینین.

بعضی وقتا سرگیجه وضعیتی خوش خیم وقتی اتفاق میفته که ذرات کوچیکی که در گوش داخلی وجود داشته و واسه حفظ تعادل به درد بخور هستن، به قطعات کوچیکتری شکسته شده و وارد کانالهای تعادلی گوش واقع در گوش داخلی شده و با تحریک گیرنده های مربوط به تعادل باعث ایجاد سرگیجه می شن.

هرچند سرگیجه یه مسأله آزار دهنده س ولی با احتمال خیلی کم به یه موضوع خیلی بد و خطرناک تبدیل می شه و میشه اونو بخوبی درمان کرد.

علائم و نشونه ها

علائم مربوط به سرگیجه شامل موارد زیره:

گیجی، احساس اینکه شما یا محیط دور و بر شما در حال چرخش هستن، سبکی سر ، ناپایداری، مشکل تعادل، تاری دید پی از حرکت سریع سر، تهوع و استفراغ .

حملات “ سرگیجه وضعیتی خوش خیم “ معمولاً فقط چند ثانیه زمان برده ولی بارها می تونه عارض شه. بعضی وقتا این حالت واسه یه مدت از بین رفته ولی دوباره در فرد برگشت می کنه. حرکاتی که باعث ایجاد حمله سرگیجه می شن، از یکی به یکی دیگه فرق داره ولی بیشتر از همه حرکات سر باعث تحریک سرگیجه در فرد می شه. بعضی وقتا به همراه حملات سرگیجه، حرکات ریتمیک چشم به یه سمت ( نیستاگموس) هم هست. در موارد نادری هم ممکنه سرگیجه وضعیتی دو طرفه باشه، یعنی که هر دو گوش داخلی درگیر شده .

علل ایجاد مریضی

اندامهای تعادلی در گوش داخلی از دو قسمت مهم تشکیل شدن، یکی مجاری نیمدایره که ۳ عدد بوده و در جهات عمود برهم قررا گرفتن و شامل مایع و حسگرهای موئی شکل ظریفی هستن که حرکات چرخشی سر رو کنترل می کنه . در نزدیکی مجاری نیمدایره، قسمت دوم اندام تعادلی بنام – اوتریکول – قرار داره که شامل کریستالهای ریز کربنات کلسیم بوده که این ذرات به حسگرهای مخصوص در اوتریکول برخورد کرده و در تعادل حرکات رو به عقب یا جلو نقش مهمی دارن.

“ سرگیجه وضعیتی خوش خیم “ وقتی ایجاد می شه که ذرات موجود در اوتریکول شکسته شده و به ذرات کوچکتر که می تونن وارد مجاری نیمدایره شن، تبدیل شده و باعث تحریک حسگرهای موئی شکل داخل مجاری نیم دایره می شن. تحریک این حسگرها باعث ایجاد سیگنالهای کاذب تعادلی و احساس حرکت چرخشی در فرد می شه.

هم اینکه سرگیجه وضعیتی خوش خیم بیشترً در افراد سن و سال دار به عنوان نتیجه طبیعی روند پیری هم ایجاد می شه. بعضی وقتا هم پس از ضربه به سر این حالت ایجاد میشه. بطور نادر هم عفونتهای ویروسی که گوش داخلی رو درگیر می کنن و یا آسیب به گوش در طول جراحیای ناحیه گوش هم می تونه باعث ایجاد سرگیجه وضعیتی خوش خیم شن. پزشکان در بیشتر موارد می تونن دلیل ایجاد سرگیجه رو پیدا کنن، ولی معمولاً مشاوره با یه دکتر گوش و حلق و بینی و یا متخصص اعصاب لازمه، البته بعضی وقتا هم دلیل ایجاد سرگیجه مشخص نمی شه.

سرگیجه وضعیتی خوش خیم شایع ترین دلیل سرگیجه س

عوامل خطر

به غیر از روند طبیعی – پیری ، عامل مهم دیگری که باعث افزایش قابل توجه خطر دچار شدن به سرگیجه خوش خیم وضعیتی شه، وجود نداره. البته سابقه- ضربه به سر – و هم اینکه عفونت اندامهای تعادلی گوش ممکنه فردی رو بطور جزئی نسبت به سرگیجه وضعیتی خوش خیم ضعیف کنه.

علائم و نشونه ها

کلا، هروقت شما دچار سرگیجه شدید و تکراری و غیر قابل توجیه شدید بهتره به دکتر مراجعه کنین، اما هر چند خیلی ناشایعه که سرگیجه علامت یه مریضی مهم دیگه باشه ولی اگه سرگیجه بهمراه هر کدوم از موارد زیر اتفاق افتاد ، بهتره خیلی سریعً به دکتر مراجعه شه:

سردرد شدید و متفاوت که تازگیاً شروع شده باشه

– دو بینی و یا از دست دادن بینائی

– از دست دادن شنوائی

– مشکل در صحبت کردن

– ضعف در پاها و یا دستها

– کاهش هوشیاری

– مشکل در راه رفتن

– بی حسی و حالت گز گز و سوزن سوزن شدن اندامها

– درد سینه و یا ضربان قلب تند و یا آهسته

این علائم و همراهی اونا با سرگیجه می تونه به وجود اومده به وسیله بیماریهای وخیمی مثل سکته مغزی، تومور مغزی، مریضی پارکینسون ، مریضی MS و یا مریضی قلبی یا عروق خونی باشه.

تشخیص و مریضی یابی

دکتر ممکنه واسه تشخیص نوع سرگیجه شما، چندین تست رو بکنه تا فهمیده باشه که سرگیجه علامت مریضی مهم دیگه ایه و یا اینکه خود به عنوان یه علامت ساده بروز کرده. دکتر موقع معاینه فیزیکی مریض بدنبال موارد زیر هستش:

– علائم و نشونه های سرگیجه که عموماً در عرض کمتر از یه دقیقه کاهش پیدا می کنن

( دوره وقتی کوتاه علائم )

– سرگیجه ای که هنگام عقب بردن سر و یا خوابیدن تو یه سمت خاص ( مثلاً به سمت گوش راست یا چپ ) اتفاق میفته.

– حرکات غیرارادی چشمون از یه سمت به سمت دیگه که به اون نیستاگموس می گن.

البته واسه تشخیص دلیل سرگیجه دکتر ممکنه، چندین تست دیگه رو درخواست کنه که از این جمله میشه به تستهای زیر اشاره کرد:

۱- تست الکترونیستاگموگرافی : این تست واسه فهمیدن به حرکات غیر طبیعی چشم (نیستاگموس) استفاده می شه. اگه با تحریک سیستم تعادلی در جهات متفاوت ، حرکات غیر طبیعی چشم ایجاد شه ، اون وقت به احتمال زیاد دلیل سرگیجه بخاطر مشکل گوش داخلیه.

۲- آزمایش صندلی چرخان : در این تست با به کار گیری یه صندلی که به موتور مجهزه و درجهات متفاوت حرکت می کنه، فرد رو روی صندلی نشانده و حرکات چشم اونو در حالیکه با منبع نوری خیره شده. زیر نظر گرفته می شه. این تست هم واسه تشخیص سرگیجه با منشاء مشکل گوش داخلی استفاده می شه.

۳- MRI : در این فوت وفن با به کار گیری میدون مغناطیسی قوی، از بدن به شکل مقاطع متوالی عکسبرداری می شه. در مورد این حالت کاربرد MRI رد بیماریهائی مثل تومور عصب شنوائی و بقیه ضایعاتیه که می تونن با سرگیجه خود رو نشون بده.

مشکلات

گیجی به وجود اومده به وسیله سرگیجه می تونه باعث افتادن فرد روی زمین و آسیب دیدن ایشون شه و اگه این حالت موقع رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین اتفاق بیفته، احتمال تصادف و یا آسیب به فرد بالا میره.

هروقت دچار سرگیجه شدید و تکراری و غیر قابل توجیه شدید بهتره به دکتر مراجعه کنین

درمان

واسه کمک به رفع سرگیجه دکتر با حرکت دادن سر شما در جهات خاصی می تونه سنگه های کوچیک داخل مجاری نیمدایره رو بیرون آورده و اونا رو دوباره وارد – اوتریکول – کنه که محل اصلی اونا بوده و در اونجا باعث سرگیجه نمی شن. این حرکات که به شکل متوالی انجام می شن، هر کدوم حدود ۳۰ ثانیه وقت می برن و احتمال موفقیت در این نوع درمان حدود ۹۰ درصده.

بعد از تموم شدن درمان شما باید سر خود رو به مدت ۴۸ ساعت به حالت وایس تاده بذارین (حتی در موقع خواب ). این زمان ۴۸ ساعته باعث می شه، ذراتی که وارد اوتریکول شدن به طور کاملً در اونجا ساکن شده ودیگر به مجاری نیمدایره برنگردند ممکنه واسه جلوگیری از حرکات سر لازم باشه فرد از گردنبند طبی استفاده کنن تا حرکات سر ایشون محدود شه. البته ممکنه لازم باشه این درمان چند باری تکرار شه.

اقدامات لازم ساده واسه مراقبت از خود در مریض گرفتار به سرگیجه

فرد گرفتار به سرگیجه باید موارد زیر رو رعایت کنه:

– همیشه بدونین که ممکنه تعادل خود رو از دست داده که به دنبال اون با زمین خوردن آسیب جدی می بینین، پس مراقب اینجور پیشامدی باشین.

– به محض اینکه احساس گیجی کردین، نشسته و یا در حالت خوابیده قرار گیرید.

– اگه همیشهً دچار حالت سرگیجه میشین از رانندگی و یا کار با ماشینهای سنگین دوری کنین.

– از خوابیدن روی گوشی که مشکل دارین، دوری کنین. مثلاً اگه گوش راست شما مشکل داره هنگام خوابیدن به پهلوی راست سرگیجه شما شدید می شه باید از این کار دوری کنین.

– وقتی که از خواب برمی خیزید، آهسته از جا بلند شده و حدود یه دقیقه روی لبه تخت بشینین .

– واسه برداشتن چیزی از روی زمین از کمر دولا نشید و سر خود رو خم نکنین. چون این حالت می تونه باعث سرگیجه در شما شه، بجای اون برروی زمین نشسته و جسم مورد نظر وردارین. هم اینکه از خم کردن سر به عقب به مقداری زیادی ( مثلاً هنگام برداشتن چیزی از کابینتهای بالای آشپزخانه ) دوری کنین، تا سرگیجه در شما ایجاد نشه.

– هنگام بلندشدن از روی تخت دندونپزشکی و یا صندلی آرایشگاه و یا پس از فعالیتهای مثل یوگا مراقب باشین که یهو تغییر وضعیت نداده و به آهستگی بلند شین.

– هنگام خوابیدن ۲ یا چند بالش زیر سر خود بذارین و روی سطوح به طور کاملً صاف که سر هم جهت با افقی بدن قرار میگیره دوری کنین.

– اگه خصوصاً فرد مسنی گرفتار به سرگیجه س، باید از عصا هنگام راه رفتن استفاده کنه.

– از مصرف کافئین، الکل و یا سیگار خوداری کنین استفاده زیاد از این مواد باعث انقباض عروق خونی شده و خونرسانی به اعضاء رو دچار مشکل کرده و علائم سرگیجه رو شدیدتر می کنه.

– وقتی که در موقع شب از خواب بلند میشین، از روشنائی خوب واسه فعالیتهای خود استفاده کنین.

– با دکتر خود واسه درمان بهتر و سریعتر علائم همکاری کنین.

جمع آوری : iranstyle.ir

.

منبع :